Wprowadzenie
Psychologia kryminalna to dziedzina zajmująca się badaniem psychologicznych aspektów przestępczości, zachowań kryminalnych oraz metod ich wykrywania i zapobiegania.
1. Profilowanie Kryminalne
Definicja: Proces analityczny mający na celu stworzenie psychologicznego portretu sprawcy na podstawie śladów pozostawionych na miejscu zbrodni.
Główne elementy analizy:
- Modus operandi (sposób działania)
- Rytuały i sygnatury sprawcy
- Wybór narzędzi zbrodni
- Zachowania po przestępstwie (np. zbieranie pamiątek)
2. Motywacja Przestępcza
Dzieli się na dwa główne typy:
Motywacja zewnętrzna:
- Presja środowiska
- Sytuacja ekonomiczna
- Wpływ grupy rówieśniczej
Motywacja wewnętrzna:
- Zaburzenia osobowości
- Potrzeby psychologiczne
- Urazy emocjonalne
3. Zachowania Dewiacyjne
Definicja: Działania naruszające przyjęte normy społeczne i prawne.
Charakterystyka:
- Niezgodność z normami prawnymi
- Łamanie zasad społecznych
- Szkodliwość społeczna
4. Psychopatia w Kontekście Kryminalnym
Główne cechy psychopaty:
- Brak empatii
- Wysoka manipulacyjność
- Impulsywność
- Powierzchowny urok osobisty
- Brak poczucia winy
5. Techniki Śledcze
Przesłuchanie
Cel główny: Pozyskanie wiarygodnych informacji. Metody:
- Techniki kognitywne
- Analiza mowy ciała
- Metody weryfikacji prawdomówności
Wykrywanie kłamstw
- Badania poligraficzne
- Analiza mikroekspresji
- Analiza treści zeznań
6. Recydywa
Definicja: Ponowne popełnienie przestępstwa tego samego typu.
Czynniki ryzyka:
- Brak skutecznej resocjalizacji
- Problemy z reintegracją społeczną
- Uzależnienia
7. Analiza Śladów Psychologicznych
Obejmuje:
- Badanie wzorców zachowań
- Analiza komunikacji przestępcy
- Identyfikacja cech osobowościowych
8. Resocjalizacja
System penitencjarny stosuje:
- Programy edukacyjne
- Terapię psychologiczną
- Aktywizację zawodową
- Wsparcie w readaptacji społecznej
Podsumowanie
Skuteczne przeciwdziałanie przestępczości wymaga:
- Zrozumienia motywacji sprawców
- Profesjonalnego profilowania
- Efektywnych metod śledczych
- Skutecznych programów resocjalizacyjnych