1. Główne założenia teorii systemów w komunikacji
Cechy systemu komunikacji:
- System ma właściwości inne niż suma jego elementów
- Posiada określony stopień otwartości i ograniczoności
- Może podlegać:
- Rozwojowi
- Stagnacji
- Regresji
- Ma zdolność do autokorekty i adaptacji
- Posiada organizację hierarchiczną
- Granice między poziomami są możliwe do przekraczania
Kluczowe aspekty:
- Złożoność organizacji
- Zdolność do autoregulacji
- Względna niezależność od otoczenia
- Możliwość określania własnych celów
2. Elementy procesu komunikowania
A. Kontekst komunikacji:
- Aspekt fizyczny (otoczenie, warunki)
- Aspekt historyczny (wspólne doświadczenia)
- Aspekt psychologiczny (relacje, emocje)
- Aspekt kulturowy i społeczny (wartości, przekonania)
B. Uczestnicy komunikacji:
-
Nadawca i odbiorca:
-
Role formalne (np. wykładowca-student)
-
Role nieformalne (komunikacja równorzędna)
-
Czynniki różnicujące uczestników:
-
Doświadczenia indywidualne
- Płeć
- Kultura i religia
- Osobowość (introwersja/ekstrawersja)
- Stosunek do innych ludzi
C. Komunikat (przekaz):
-
Struktura:
-
Znaczenie
- Symbole
-
Forma werbalna i niewerbalna
-
Kodowanie i dekodowanie:
-
Transformacja idei w symbole
- Interpretacja symboli
- Procesy zachodzące bezwiednie
D. Kanały komunikacji:
-
Bezpośrednie:
-
Wzrok
- Słuch
- Dotyk
- Węch
-
Smak
-
Pośrednie:
-
Wzrok
- Słuch
E. Sprzężenie zwrotne:
- Bezpośrednie (natychmiastowe)
- Pośrednie (opóźnione)
F. Szumy komunikacyjne:
-
Zewnętrzne:
-
Hałas
-
Problemy techniczne
-
Wewnętrzne:
-
Ograniczenia poznawcze
- Bariery językowe
- Uprzedzenia i stereotypy
- Stan emocjonalny
- Dysfunkcje
Uwagi dodatkowe:
- Nie istnieje "czysty komunikat" - zawsze jest modyfikowany przez kontekst i uczestników
- Skuteczna komunikacja wymaga świadomości wszystkich elementów procesu
- System komunikacji jest dynamiczny i podlega ciągłym zmianom