Zagrożenia bezpieczeństwa
Definicje i pojęcia podstawowe
-
Zagrożenie
-
W wymiarze obiektywnym: przeciwieństwo bezpieczeństwa
- W wymiarze subiektywnym: strach, lęk
-
Synonimy: niepokój, obawa, niebezpieczeństwo, destrukcja, zniszczenie, konflikt, porażka
-
Wyzwanie
-
Sytuacja nowa, trudna, wymagająca podjęcia stosownych działań
- Może przerodzić się w zagrożenie
Źródła zagrożeń
-
Przyroda (ekosfera)
-
Klęski żywiołowe (np. powodzie)
-
Dominacja przyrody nad człowiekiem
-
Technika (technosfera)
-
Niedoskonałość, niesprawność techniki
- Zbyt zaawansowana technika, przekraczająca możliwości obsługi
Klasyfikacje zagrożeń
Według Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa:
- Terroryzm
- Rozprzestrzenianie broni masowego rażenia
- Konflikty regionalne
- Niewydolność państw
- Przestępczość zorganizowana
Zagrożenia dla bezpieczeństwa Polski:
- Wynikające z tranzytowego położenia Polski
- Zorganizowana przestępczość międzynarodowa
- Przemyt broni, niebezpiecznych materiałów i ludzi
- Narkobiznes
- Działalność obcych służb specjalnych
- Dostęp do informacji niejawnych
- Zagrożenia w sferze teleinformatycznej
Zagrożenia militarne
- Definicja: możliwość użycia przez przeciwnika sił i środków militarnych
Przykłady:
- Rozprzestrzenianie broni masowego rażenia
- Nadmierna rozbudowa sił zbrojnych
- Nieprzestrzeganie zobowiązań w dziedzinie kontroli zbrojeń
- Niewystarczająca demokratyczna kontrola nad siłami zbrojnymi
Rodzaje zagrożeń militarnych:
- Demonstracje siły (np. ćwiczenia wojskowe przy granicy)
- Dywersje militarne
- Blokady militarne
- Prowokacje militarne
- Incydenty graniczne
- Ograniczone użycie środków walki zbrojnej
- Zbrojne starcia graniczne
- Napaść zbrojną grup nieformalnych
- Konflikty militarne w strefie przygranicznej
- Konflikty lokalne i międzypaństwowe
Zagrożenia asymetryczne
- Definicja: działania odmienne od przeciwnika w celu maksymalizowania własnej przewagi
Przykłady:
- Uderzenie w słaby punkt przeciwnika
- Walka informacyjna
- Walka w sferze opinii publicznej
- Groźba lub wykorzystanie broni masowego rażenia
Zagrożenia sieciocentryczne
Związane z rozwojem internetu:
- Cyberprzestępczość
- Cyberterroryzm
- Cyberszpiegostwo
- Cyberkonflikty
- Cyberwojna
- Pornografia komputerowa
Zagrożenia polityczne
- Definicja: stan, w którym nasilają się działania grup uniemożliwiające pełnienie przez państwo jego głównych funkcji
Przykłady:
- Niepodporządkowanie się rezolucjom ONZ
- Rozwój agresywnych religii i ideologii
- Zmiany granic w otoczeniu państwa
- Zastraszanie państw
- Nieprzestrzeganie praw i wolności obywateli
- Upartyjnienie struktur państwa
- Ingerencje wewnętrzne w sprawy państwa
- Wspieranie międzynarodowego terroryzmu
Zagrożenia ekonomiczne
Dotyczące produkcji, wymiany i rozdziału dóbr:
- Egoizm ekonomiczny
- Blokady i dyskryminacja gospodarcza
- Przestępczość gospodarcza
- Problemy z dostępem do surowców energetycznych
- Zagrożenia dla funkcjonowania sieci informatycznych
- Ograniczony dostęp do nowoczesnych technologii
- Niestabilność finansowa
Zagrożenia społeczne
Odnoszące się do życia, zdrowia i tożsamości narodowej:
- Naruszanie praw człowieka i podstawowych wolności
- Uprzedzenia kulturowe i religijne
- Terroryzm
- Migracje
Zagrożenia ekologiczne
- Awarie elektrowni jądrowych
- Katastrofy w zakładach przemysłowych
- Niewłaściwe składowanie odpadów toksycznych
- Zanieczyszczenie powietrza
- Epidemie
Zagrożenia naturalne
- Powodzie
- Silne wiatry
- Susze
- Anomalie pogodowe
- Ruchy tektoniczne
Zagrożenia techniczne
- Pożary
- Awarie chemiczne
- Katastrofy budowlane i górnicze
Koncepcja Johna Wardena III
5 wymiarów oddziaływania na przeciwnika:
- Ląd
- Morze
- Przestrzeń powietrzna
- Przestrzeń kosmiczna
- Przestrzeń cybernetyczna
Zakłada totalność działań politycznych i militarnych, ze szczególnym uwzględnieniem wojny informacyjnej.